Muzeum Zegarów Wieżowych w Kościele św. Katarzyny – Oddział Muzeum Historycznego Miasta Gdańska
Muzeum Zegarów Wieżowych jest Oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Gdańska poświęconym zegarmistrzostwu wieżowemu. Muzeum powstało w roku 1996, dnia 01 kwietnia, dzięki porozumieniu Zakonu OO. Karmelitów, władz miasta i Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Mieści się ono w wieży karmelickiego kościoła pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej przy ul. Wielkie Młyny.
Muzeum Zegarów Wieżowych – do tej pory jedyne w Polsce – gromadzi i konserwuje mechanizmy zegarowe znaczące dla tego rzemiosła, które w miejscu swego przeznaczenia nie mogły już dłużej znaleźć odpowiednich warunków pracy. Wiele z nich zniszczyły wojny, pożary, w wielu przypadkach zmieniły się warunki w wieżach. Zgromadzona kolekcja nie jest może zupełna, ale jest reprezentatywna dla całego okresu rozwoju zegarmistrzostwa od XV do XX wieku. Oprócz niej, pracownicy Muzeum opiekują się szeregiem zabytkowych zegarów w miejscu ich pracy w całej Polsce.
Zegary mechaniczne na wieżach budowane były w Europie od końca XIII wieku (w Polsce od połowy XIV w.) aż do połowy obecnego stulecia. Ekspozycja ukazuje rozwój konstrukcji zegarów, przykłady mechanizmów z różnych epok, wiele oryginalnych części ze znanych ale nieistniejących zegarów.
Kościół św. Katarzyny jest najstarszym kościołem parafialnym w Gdańsku. Jego dzieje sięgają XII w. W 1298 r. przybyły do Gdańska Władysław Łokietek sprawował tutaj sądy. W 1555 r. kościół przejęli protestanci aż do roku 1945,kiedy przypadł on zakonowi Karmelitów.
Majestatyczna bryła kościoła góruje nad Starym Miastem. Wieża, z pięknym barokowym hełmem, którego autorem jest Jacob van den Block, od 1575 mieści w sobie carillon – instrument gry na dzwonach. W wielkim pożarze w 1905 r. stary carillon został zniszczony. Odbudowano go, ale w 1942 władze niemieckie oddały dzwony na przetop.
W 1989 r. stowarzyszenie w Bremie ufundowało 3 oktawy carillonu, a w 1998 r. miasto Gdańsk i sponsorzy prywatni ukończyli dzieło fundując czwartą oktawę i urządzenie do gry ręcznej.
Carillon ma 49 dzwonów, a jego masa wynosi 15 ton. Co godzinę wygrywana jest melodia w trybie pracy automatycznej a w każdy piątek o godzinie 11:00 odbywa się koncert grany ręcznie, wykonywany przez gdańskich artystów.
22 maja, ok. godziny 15.00 zapalił się dach Kościoła Świętej Katarzyny.
W akcji ratunkowej brały udział jednostki straży pożarnej z Gdańska i okolic, do gaszenia pożaru użyto sprzętu wypożyczonego z Rafinerii Gdańskiej – chodzi głównie o podnośnik z drabiną sięgający zwieńczenia wieży kościelnej.
Z inicjatywy Prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza powstał Społeczny Komitet Odbudowy Kościoła św. Katarzyny.
W Banku Millenium pod nazwą “Odbudowa Kościoła św. Katarzyny” otwarto specjalny rachunek bankowy o numerze 88 1160 2202 0000 0000 7530 0999
Cały dochód zostanie przekazany na rzecz odbudowy Kościoła św. Katarzyny.
UWAGA! Do czasu zakończenia odbudowy Oddział Muzeum Zegarów Wieżowych będzie zamknięty dla zwiedzających.